Protherm · Blog ·
Genleşme tankı basıncını yitirdiyse nasıl anlaşılır?
Isınmayla aşırı yükselen basınç ve emniyet vanasından atılan su, tankın en net imzası. Tesisattan bir damla kaçak yoktur.
Yazan: İzmir'in Servisi Saha Ekibi — İzmir'de 17 yıllık servis deneyiminden.
Kısa cevap: Isınmayla aşırı yükselen basınç ve emniyet ventilinden atılan su, genleşme tankının ön basıncını yitirdiğinin en net imzasıdır.
Genleşme tankı, ısıtma tesisatının en az konuşulan ama en çok soruna sebep olan parçalarından biri. Görevi basit ama kritik: ısınan suyun genleşmesini karşılamak. Su ısındığında hacmi büyür ve kapalı bir devrede bu artışı karşılayacak esnek bir hacim yoksa basınç hızla yükselir.
Tankın içinde bir membranla ayrılmış, ön basınçlı bir hava bölmesi bulunur. Su ısınıp genleştiğinde membrana baskı yapar, hava sıkışır ve basınç artışı yumuşatılır. Sistem soğuduğunda hava geri iterek suyu tesisata döndürür. Bu döngü her ısıtma çevriminde tekrarlanır.
Zamanla iki şey olabilir. Birincisi hava bölmesindeki ön basınç yavaşça düşer — membran geçirgendir ve yıllar içinde bu kaçınılmazdır. İkincisi membran yorulup yırtılır. Her iki durumda da tank görevini yapamaz hâle gelir ve sonuç aynıdır: ısınmayla birlikte basınç aşırı yükselir.
Bu noktada devreye emniyet vanası girer ve görevini yapar — basıncı güvenli sınırın altına indirmek için bir miktar suyu dışarı atar. Sistem soğuduğunda basınç normalin altına düşer ve kullanıcı su ekler. Ertesi ısıtma çevriminde aynı şey tekrar olur. Kullanıcı bunu "su eksiliyor, herhâlde kaçak var" diye yorumlar; oysa suyun nereye gittiği bellidir.
Ayrımı yapan ölçüm iki okumadan ibaret: soğuk basınç ve tam ısınmış basınç. Isınmayla aşırı yükselme varsa tank ön basıncı ayrıca sınanır. Membran sağlamsa yalnız ön basınç ayarı yeterli olur ve bu çok düşük bir kalemdir; membran yırtılmışsa tank değişimi gerekir ve bu da cihaz bedeline göre ekonomiktir. Her iki durumda da emniyet vanasını değiştirmek çözüm değildir — vana görevini yapmaktadır.
Tank ne yapıyor?
Su ısınınca genleşiyor ve hacmi artıyor. Genleşme tankındaki hava yastığı bu artışı karşılıyor ve basıncın aşırı yükselmesini engelliyor.
Tank ön basıncını yitirdiğinde yastık kalmıyor. Su ısındıkça basınç hızla yükseliyor ve emniyet ventili açıp su atıyor.
İmza neden net?
Kaçakta basınç yavaş ve sürekli düşüyor. Tank sorununda ise basınç ısınmayla yükselip soğumayla normalin altına iniyor.
Yani manometre ısınma ve soğuma arasında büyük salınım gösteriyorsa tank tarafı; sürekli ve yavaş düşüyorsa kaçak tarafı. Bu ayrım ölçümü ikiye bölüyor.
Tank basıncı neden sessizce kaybolur
Tankın ön basıncı bir arıza olmadan da yıllar içinde azalır: gaz yastığı, membranın doğal geçirgenliğiyle yavaşça kaybolur. Bu yüzden tank kontrolü arıza beklemeden, periyodik yapılan bir iştir — kaybolma sessizdir ve ilk belirtisini vermeye başladığında yastığın önemli bölümü çoktan gitmiştir.
Membran yırtılması ise farklı ve hızlı senaryodur: yastık bir anda kaybolur ve belirtiler günler içinde belirginleşir. İki senaryo tank kontrolünde ayrılır — yavaş kayıpta yastık yeniden basılır ve tank yıllarca devam eder; yırtılmada tank değişir. İkisinin bedeli arasındaki fark, periyodik kontrolün gerekçesidir.
Bu yazıyla ilgili sık sorulanlar
Tank sorunu nasıl anlaşılıyor?
Basınç ısınmayla aşırı yükselip soğumayla normalin altına iniyor.
Kaçaktan farkı ne?
Kaçakta basınç yavaş ve sürekli düşüyor, salınım yapmıyor.
Emniyet ventili suçlu mu?
Değil; görevini yapıyor ve fazla basıncı atıyor.
Tank yastığını kendim basabilir miyim?
Teknik olarak araç lastiği pompasıyla mümkün görünür ama önermiyoruz: doğru değer cihaza ve tesisata göre değişir, işlem sistem basıncı düşürülerek yapılmalıdır ve yanlış değer sorunu büyütür. Kontrolü bakım paketinin içinde yaptırmak hem doğru hem ucuzdur.
Protherm cihazınızda benzer bir sorun mu var? İzmir'in 30 ilçesinde yerinde bakıyoruz — telefonda çözülebilen çağrıdan ücret almıyoruz.