Protherm · Blog ·
Taze suyun gizli bedeli: kireç, oksijen ve çamur
Her takviye tesisata yeni kireç ve çözünmüş oksijen taşır. Bugün ücretsiz görünen bir işlem, birkaç yıl sonra pahalı bir onarım oluyor.
Yazan: İzmir'in Servisi Saha Ekibi — İzmir'de 17 yıllık servis deneyiminden.
Kısa cevap: Her takviye tesisata yeni kireç ve çözünmüş oksijen taşır. Bugün ücretsiz görünen bir işlem, birkaç yıl sonra pahalı bir onarım olarak geri döner.
Tesisata su eklemek ücretsiz görünen bir işlem. Musluk açılır, basınç yükselir, mesele kapanır. Bu yüzden pek çok hanede sebep araştırılmadan yıllarca sürdürülür. Oysa her takviyenin görünmeyen bir bedeli var ve bu bedel zamanla birikir.
Şebeke suyu içinde çözünmüş mineraller taşır — İzmir'in birçok ilçesinde bu yük belirgin biçimde yüksektir. Su ısıtıldığında bu mineraller çözünürlüğünü kaybeder ve ısıtılan yüzeylerde birikir. Kapalı bir tesisatta bu birikim bir kereye mahsustur; su hep aynı sudur ve içindeki kireç bir kez çöktükten sonra yenisi eklenmez. Ama her takviyede yeni bir kireç yükü sisteme girer.
İkinci ve daha sinsi kalem oksijen. Taze su içinde çözünmüş oksijen taşır ve oksijen, tesisattaki metal yüzeylerde korozyona yol açar. Korozyon ürünleri suyla birlikte dolaşır ve zamanla siyah bir çamur oluşturur. Bu çamur radyatörlerin alt bölümlerinde çöker, akışı kısıtlar ve bazı radyatörlerin ısınmasını engeller.
Sonuçlar zincirleme ilerler. Isınmayan radyatörler yüzünden kullanıcı gidiş sıcaklığını yükseltir; verim düşer, fatura artar. Çamur eşanjörün dar kanallarını daraltır; ısı transferi bozulur. Sirkülasyon pompası daha zor su basar ve yorulur. Yani her hafta eklenen su, birkaç yıl sonra eşanjör ve pompa kaleminde geri dönüyor.
Bu yüzden basınç düşüşünün sebebi bulunmadan yapılan takviyeyi bir çözüm saymıyoruz. Ölçümde ne sıklıkta su eklendiğini de kaydediyoruz — bu bilgi tesisatın ne kadar taze su gördüğünü ve dolayısıyla kireç ile korozyon riskini gösteriyor. Çamur tutucu ve filtrenin yılda bir temizlenmesi de bu yüzden bakım listesinin sabit maddesi.
Kireç tarafı
Şebeke suyu çözünmüş kalsiyum ve magnezyum içeriyor. Bu maddeler ısınınca çökeliyor ve eşanjör yüzeyinde birikiyor.
Kapalı bir devrede bu birikim bir kez oluyor ve duruyor. Sürekli su eklenen bir devrede ise her hafta yeni malzeme geliyor ve birikim hiç durmuyor.
Oksijen tarafı
Taze su çözünmüş oksijen taşıyor ve bu oksijen metal yüzeylerle tepkimeye giriyor. Sonuç korozyon ve dolaşımda biriken çamur.
Çamur radyatör diplerinde ve pompa gövdesinde birikiyor. Yani sık su ekleme, hem kireç hem çamur üretiyor ve iki sorun birbirini besliyor.
Bedeli küçük tutmanın yolu: dolum suyu düzeni
Takviyenin kendisi kadar takviyenin suyu da önemlidir. Sert şebeke suyuyla yapılan her dolum, tesisata ölçülebilir miktarda kireç taşır; yumuşatılmış ya da şartlandırılmış suyla yapılan dolum ise aynı işlemi çok daha küçük bedelle yapar. Sık takviye kaçınılmazsa — kaçak aranırken geçen dönem gibi — suyun kalitesi aradaki farkı belirler.
Kalıcı çözüm kurulduktan sonra da bir defalık doğru iş vardır: sistemin uygun suyla doldurulup öyle bırakılması. Kapalı devrede kalan su, içindeki oksijeni kısa sürede tüketir ve kimyasal olarak sakinleşir — tesisatın en dostu, yıllardır dokunulmamış kendi suyudur.
Bu yazıyla ilgili sık sorulanlar
Su eklemek neden zararlı?
Her takviye yeni kireç ve çözünmüş oksijen taşıyor.
Oksijen ne yapıyor?
Korozyona yol açıyor ve dolaşımda çamur oluşturuyor.
Ne yapılmalı?
Basınç düşüşünün sebebi bulunup giderilmeli.
Şebeke suyum çok sert, ne yapmalıyım?
Sert su bölgesindeyseniz iki önlem birleşir: takviye ihtiyacını sıfıra yaklaştırmak — yani kaçaksız bir sistem — ve gereken dolumları şartlandırılmış suyla yapmak. Bölgenizin su sertliğini biliyoruz; dolum düzeninizi buna göre ziyarette birlikte kurarız.
Protherm cihazınızda benzer bir sorun mu var? İzmir'in 30 ilçesinde yerinde bakıyoruz — telefonda çözülebilen çağrıdan ücret almıyoruz.